Encyklopedia Samuela Orgelbranda

Z Encyklopedii tradycji

W ET wykorzystano: II wydanie "S. Orgelbranda Encyklopedja powszechna, wydanie ilustrowane" 18 tomów, Warszawa, 1898-1904 (16 tomów podstawowych), 1911 suplement cz.I, 1912 suplement cz.II

[edytuj] O Encyklopedii

[edytuj] Encyklopedia Samuela Orgelbranda

W czerwcu r. 1858 z inicjatywy Samuela Orgelbranda w Warszawie zawiązał się komitet redakcyjny do wydania wielkiej "Encyklopedyi powszechnej", złożony z czterech członków: K. Wł. Wójcickiego, Leona Rogalskiego, Jana Pankiewicza i Fryderyka Lewestama. Chciano zrazu powołać na redaktora głównego tej encyklopedii Józefa Ignacego Kraszewskiego, jako najwszechstronniejszego znawcę przeszłości polskiej, ale z powodu, iż ten mieszkał stale wówczas na Wołyniu i nie mógłby przewodniczyć pracy wspólnej jak należy, musiano się wyrzec tej myśli, przyjęto tylko na współredaktora do rzeczy polskich Franciszka Maksymiliana Sobieszczańskiego, a głównym współpracownikiem w dziale historii polskiej został olbrzymiej wiedzy i pracy Julian Bartoszewicz. Sekretarzem redakcji był w pierwszym roku Józef Grajnert, a potem Cezar Biernacki, którego gorliwemu i sumiennemu współpracownictwu encyklopedia ta wiele zawdzięcza. Pierwszy zeszyt tego pomnikowego wydawnictwa ukazał się 1 października 1859 r., ostatni tomu 28-go zakończającego dzieło w r. 1868. Przez czas dziesięcioletni (1858—68) komitet odbył ogółem przeszło 500 sesji, a stała płaca jego członków wyniosła 19100 rubli, honoraria za ich własne artykuły 22528 rubli, honoraria zaś za prace innych autorów wyniosły sumę większą. Początkowo encyklopedia miała 3000 prenumeratorów, ale po wypadkach r. 1863 liczba ta spadła niżej tysiąca i prenumerata nie pokrywała już odtąd znacznych kosztów wydawnictwa wobec niskiej ceny dzieła. Tym więcej też cenić należy wytrwałość Samuela Orgelbranda, który doprowadził do końca wydawnictwo, posiadające, jak mówi Chmielowski, stanowisko wybitne w dziejach naszej oświaty i literatury, wydawnictwo, w którem zrobiono prawie wszystko, co naówczas zrobić było można. ESG

UWAGA! Prawdopodobnie cały powyższy tekst lub jego część w formie prawie niezmienionej pochodzi z którejś z polskich encyklopedii lub jakiegoś słownika wydanego przed II wojną światową (na końcu tekstu powinien się znajdować się odsyłacz do odpowiedniej encyklopedii). Tekst nie był poprawiany pod względem merytorycznym i prawdopodobnie nie jest aktualny. Nie nadaje się pewnie na ściągawkę do szkoły ani jako jedyne źródło wiedzy na dany temat. Możesz go uaktualnić, oddzielając swój komentarz lub obszerniejsze hasło linią ciągłą ----- , ale hasła oryginalnego NIE ZMIENIAJ - pamiętaj, że ET to przede wszystkim miejsce przechowywania starych, nieaktualnych haseł encyklopedycznych.