FANDOM


Do najwcześniejszych dzieł literatury japońskiej należą napisane chińskimi ideogramami: Kojiki („Dzieje starożytne", ukończone w r. 712 n.e., sięgające od doby bogów i bohaterów aż do 628 n.e.) i Nihongi („Roczniki japońskie", ukończone w r. 720, sięgające r. 696)

Wy­nikiem ruchu narodowego był zbiór pieśni Manyoshu („dziesięć tysięcy listków", przez Yakamochi, 759, nieukończony). Przykładami dawnej liryki japońskiej są Kokinshu („Dawne i nowe poezje"), w których najwybitniejszymi poe­tami są Narihira (825—880) i Tsurayuki (882— 946), jeden z redaktorów, jako autor Tosanikki („Dziennik z Tosa"), również pierwszy japoński prozaik, posługujący się pismem japońskim.

Krótkie poezje japoń­skie przybrały formę pięciowierszową, zwaną „tanka" (5 + 7 + 5 + 7 -f, 7 zgłosek), dalszym jej zwężeniem „haikai" (haiku) (5 + 7 + 5 zgłosek.)

Pierwszymi pomnikami epiki były romantyczne Monogataris (X—XIII. w.); jeden z najpierwszych: „Ise-Monogatari" opowiada losy poety Narihira; najsławniejszy to Genji-Monogatari pani Murasaki Shikibu (ok. 1000), kla­syczne arcydzieło prozy japońskiej. Rodzajem epopei ludowej jest Heike - Monogatari (XIII. w.).

Liryka i epika upadają w XVII wieku, ustępując ruchowi literacko-naukowemu. Na miejsce buddyjskiej mistyki i scholastyki średniowiecza, pod wpływem chińskim, powstaje neokonfucjanizm, przechodzący podobne koleje jak nowa środkowo-europejska filozofia tych czasów.

Ihara Saikaku (1642-93)toruje drogi powieści, a na szczyt wznosi ją Kyokutei Bakin (1767—1848). Głównymi przedstawicielami działalności krytycznej, zwiastującej nadejście odrodze­nia, są Karno Mabuchi (1697—1769) i jego uczeń Motoori Norinaga (1730—1801).

Dramat, wywo­dzący się z komicznych intermediów w religij­nych misteriach szintoistycznych oraz z wzorów chińskich rozwija się szczególnie w XVII i XVIII w. Japońskim Szekspirem i Molierem zarazem jest Chikamatsu Monzaeuion (1653-1724). Uprawiane są też tzw. „no", zbliżone do dawnych oper europejskich (sięgające X. w., do szczytu dochodzące w XV. w.), oraz deklamacyjne „Joruri", a także teatr marionetek.

Modernizm japoński rozpoczął się ok. 1880 pod wpływem europejskim, zwłaszcza an­gielskim. Tłumaczy się autorów obcych, Tsubouchi Yuzo (piszący pod pseudonimem Tsubouchi Shoyo), powieściopisarz i poeta dra­matyczny, pisze rozprawę o duchu literatury powieściowej, a Toyama Masakazu, Yatabe Ryokichi i Tetsujiro Inouye wydają swe „Poezje w nowym stylu" (Shintaishisho).

Kawakami, za­łożyciel Soshi Shibai („Młoda scena") prze­kształca teatr japoński na wzór europejski. Nowo­czesna literatura filozoficzna i naukowa znajdują się wówczas pod wpływem europejskim, choć, zwłaszcza w środowiskach buddyjskich, przejawiają się dążenia do nawiązani łączności z tradycją narodową.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki