FANDOM


Literatura - w najogólniejszym znaczeniu wyrazem tym oznaczany jest zbiór wszystkich utworów myśli ludzkiej, a więc całe piśmiennictwo. Może być więc literatura piękna, naukowa, techniczna. W ściślejszym znaczeniu literaturą nazywa się wyodrębnioną grupę utworów, posiadających artystyczną formę i będących wyrazem twórczej myśli narodu. Grupa ta stanowi przedmiot naukowego badania pod względem historycznym, estetycznym i teoretycznym.

Według Elstera literatura obejmuje utwory oparte na estetycznym i emocjonalnym charakterze twórczości literackiej. Literatura obejmuje twórczość po* etycką, prozę artystyczną, krytykę arty* styczną, historję, publicystykę, kazania. Nauka literatury dzieli się na: teorję, hi* storję literatury, metodologię i krytykę, przyczem krytyka zajmuje się analizą po* szczególnych zjawisk literackich, a teorja (poetyka, retoryka, stylistyka) traktuje o formach i środkach twórczości literackiej.— W utworach literatury pięknej wyraża się duch narodu, stąd wynika pojęcie literatury narodowej. W związku więc z poszczególne* mi narodami i językami mamy literaturę egipską, perską, grecką, rzymską, wioską, francuską, angielską, niemiecką, polską, ro* syjską i t. d. Z dzieł naukowych zalicza* my do literatury narodowej tylko te, kto* re, obok treści, wyróżniają się formą arty* styczną i ideałami narodowemi lub ogólno* ludzkiemi. Szczytowe dzieła w poszczegól* nych literaturach narodowych, wyrastające swem znaczeniem poza granice narodów, tworzą łącznie literaturę światową, na kto* rej kształci się umysł i serce współrzędnie z kształceniem się na literaturze narodo* wej. Historją literatury nazywamy histo* ryczny obraz przejawów literackich w cią* gu wieków. Można go rozmaicie traktować: w związku z rozwojem politycznym i spo* łecznym, bądź też zajmować się głównie psychologiczną charakterystyką postaci wy* stepujących w danej literaturze, albo też kłaść punkt ciężkości na estetyczną ocenę utworów, albo wreszcie przeprowadzać ba* dania porównawcze, badać wpływy i sto* sunek danej literatury do innych albo też do nurtujących kolejno prądów świa* towych w dziedzinie sztuki, jak renesans, barok, rococo, klasycyzm, romantyzm, na* turalizm, symbolizm, W XIX wieku ujmo* wano literaturę „Biologicznie" lub „pozy* tywistycznie" (w Niemczech Scherer i j ego szkoła, u nas Briickner, Chmielowski). Obecnie w Niemczech panuje reakcja przeciwko temu kierunkowi i na widownię wystąpiła szkoła „filozoficzna", „humani* styczna", która w hist. literatury zajmuje się głównie dziejami ducha ludzkiego, dzieją* mi idei i zagadnień albo też zagadnienia* mi estetycznemi, zagadnieniami rozwoju stylu artystycznego, W Polsce zagadnie* niami temi zajmował się Ignacy Matuszew* ski, Zygmunt Łempicki, Tadeusz Grabowski, Wacław Huzarski i w. in. — Porówn. Tad. Grabowskiego „Wstęp do nauki literatury" (1927) z bibljografją przedmiotu oraz E. Korbuta „Wstęp do literatury polskiej, zarys metodyki badania literatury" (Warsz. 1924). Po niemiecku: Petersen „Literatur* gechichte als Wissenschaft" (1914), R. Un* ger „Literaturgeschichte als Problemgeschichte" (1924), Cysarz „Literaturgeschichte als Geisteswissenchaft" (1926), W. Wahrholz, „Literaturgeschichte und Literatur* wissenschaft" (1923). — W języku polskim mamy dwa wydawnictwa zbiorowe dające mniej lub więcej pełny obraz historji literatury powszechnej: „Dzieje literatury powszechnej" (Warszawa, 1880—1898) i nowsze „Wielka historja literatury powszechnej" (Warszawa, 1930 i nast. ok. 6 tomów).

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki