Fandom

Encyklopedia tradycji

Latynowie

1597stron na
tej wiki
Dodaj nową stronę
Dyskusja0 Udostępnij

Latynowie (Latini) - miesz­kańcy Lacjum, lud staroitalski szczepu umbryjsko-sabelskiego, przybyły do Italii w czasach przedhistorycznych prawdopodobnie z północy i osiadły na równinie po lewym brzegu Tybru, między morzem, górami Górami Albańskimi i Górami Sabińskimi.

Późniejsze podanie ukazuje jako jądro Latynów mi­tyczne plemię Aboryginów; z nimi połączyli się pod Ewandrem Arkadowie i Trojanie pod Eneaszem, a ze zlania się tych plemion powstał lud Latynów, którzy mieli otrzymać swa nazwę od Eneasza dla uczczenia króla Latyna (Latinus). Pomijając to podanie, jak również baśni o stosunkach Latyna z Eneaszem, o założeniu Albalongi przez Askaniusza (italskiego Julusa) i o całym szeregu wymy­ślonych królów (Sylwiuszami zwanych), którzy przez lat 300 mieli panować aż do czasów Amuliusza i Numitora, ostatnich władców Albalongi, wyznać trzeba, że Latynowie, a z nimi i nazwa Latium ukazują się już w najdawniejszych czasach.

Są­siadami ich na północy byli Sabinowie, na półn.-wschód drobne ludy Ekwów i Herników. Ziemia ich była żyzna i dobrze uprawna; liczna ludność dzieliła się na mnóstwo gmin i zamieszkiwała otwarte wioski.

Wewnątrz kraju istniały warowne zamki (arx), służące za przytułek podczas napadów nieprzyjacielskich. Takimi zamkami by­ły: Layinium, Albalonga, Antium, Aricia, Lanotuium, Velitrae (dziś Velletri), Córa, Norba, Setia, Suessa Fometia, Tibur (dziś Tiroli), Tusculum (dziś Frascati), Crabii, Praeneste i wiele innych, które w późniejszych czasach znikły bez śladu.

Pojedyn­cze gminy dla własnego bezpieczeństwa łączyły się w związki; najznaczniejszy z nich, na które­go czele stała Albalonga, składał się z 30 małych republik Starolatyuów (Prisci Latini); najwyż­szym urzędnikiem po ustaniu władzy królewskiej był dyktator, a później dwaj pretorowie.

Rzym, jakkolwiek w przeważnej części zaludniony przez Latynów, długo występował nieprzyjaźnie przeciw temu związkowi, a po zburzeniu Albalongi stanął na je­go czele i posiadał nad Lacjum rodzaj zwierzchnic­twa, które ustało z upadkiem królestwa.

Nowy związek utworzył się w 493 roku p.n.e. ; w 486 r. przy­łączyli się do niego i Hernikowie. Oba te ludy pod­czas napadu Gallów (w 390 r) wystąpiły groźnie prze­ciw Rzymowi; Hernikowie jednak zostali podbici w 358 r. a z Latynami przywrócono dawne stosunki związkowe. Gdy jednak Rzym dążył widocznie do ujarzmienia Latynów, chwycili oni wespół z Wolskami i Kapuańczykami za oręż (w 340 p.n.e.), ale zostali na głowę pobici pod Tritanum, a w 338 wszystkie miasta w Lacjum zostały podbite; jedne z nich otrzymały całkowite pra­wo obywatelstwa rzymskiego; inne zaś oby­watelstwo bez prawa głosowania (civitas sine jure suffragii).

Do Latium przyłączono teraz okręgi Wolsków, Aurunków, Ekwów i Herników; ziemie te w przeciwstawieniu do dawnego Lacjum zwano Latium adjectum albo novum. Podbici mieszkańcy tworzyli wedle woli Rzymian określona całość zwana Nomen Latinum; otrzymali też pewne przy­wileje, którymi odróżniali się od właściwych sprzymierzeńców italskich (socii) i od cudzoziem­ców (peregrini); też same przywileje nadawano w różnych stronach Italii osadom zwanym latyńskimi (coloniae Latinae). Tym sposobem powstało prawo latyńskie (jus Latii) zwane także Latinitas, stopień pośredni między obywatelstwem (civitas) a obczyzną (peregrinitas).

Literatura: Zoller "Latium und Rom". UT

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki