Fandom

Encyklopedia tradycji

Król Artur

1597stron na
tej wiki
Dodaj nową stronę
Dyskusja0 Udostępnij

Król Artur (franc. Artus) - legendarny władca, narodowy bohater celtycki.

Legenda czy historiaEdytuj

Jeśli istniał (a współczesna nauka nie odrzuca całkowicie takiej możliwości, wskazując na przykład, że mógł nim być Artur syn Aedana) zawdzięcza swą sławę zwycięstwom nad Piktami i Saksonami (około roku 500). Około roku 800 wspomina o nim po raz pierwszy brytyjski opat Nenniusz w swej kronice.

Historia Królów BrytyjskichEdytuj

W ustnej tradycji legenda Artura, wyposażona w liczne atrybuty opowieści przygodowej, była przez wieki pielęgnowana w Walii i w Bretanii, aż w pierwszej połowie XII wieku wydobył ją na światło dzienne archidiakon Geoffrey z Monmouth w Walii, autor brytyjskiej kroniki pisanej po łacinie. Ta "Historia królów brytyjskich" wspomina o zwycięstwach Artura nad Saksonami, Germanami i Rzymianami (choć ci opuścili Brytanię na początku V wieku). Artur miał też jakoby najechać Irlandię, Islandię, Norwegię i Galię. Główny zarys opowiadania opierał się na tradycji zawartej w poezji ludowej i zazwyczaj jest uważany przez uczonych za fałsz historyczny. Pomimo to legenda ta wywarła silny wpływ na średniowieczną i późniejszą literaturę angielską, francuską i niemiecką.

Legendy francuskieEdytuj

Jeden z największych truwerów (poetów) XII-wiecznych, Chretien z Troyes w Szampanii, dał podwaliny francuskiemu cyklowi opowieści o królu Artusie. W powieści poetyckiej, a potem prozaicznej, sławiono czyny Artusa i jego bohaterów, którzy na dworach zachodnich stali się wzorami rycerskiego obyczaju. Z bohaterskich romansów Chretiena wymienić należy "Erec", "Ivain", "Lancelot" i "Perceval"; dały one postawy innym poetom i pisarzom opiewającym losy króla Artura (np. Hartmann von Aue, Eilhart von Oberge, Gotfryd von Strassburg). Legenda o Arturze pojawia się też w książkach ludowych będących przeróbką prozaiczną pierwotnych wątków epickich, dokonaną w późnym średniowieczu. Z materiału tego korzystał również Hans Sachs w swych dramatach. Do XIX wiecznego cyklu legend o Artusie odwołała się w swych operach ("Lohengrinie", "Parsifalu" oraz "Trystanie i Izoldzie) Wagner.

Dwór ArturaEdytuj

Dwór Artura był początkowo zgromadzeniem dostojnych bohaterów przy okrągłym stole mitycznego króla Celtów Artura. Był to ośrodek, dokoła którego skupiali się bohaterowie udający się na poszukiwanie awanturniczych przygód miłosnych i czynów rycerskich. Rycerze Artura, łagodni i szlachetni, byli obrońcami uciśnionych, zwalczali gnębicieli i okrutników. W ten sposób w XII i XIII wieku dwór Artura stał się niemal symbolem szeroko rozumianej dworskiej kultury rycerskiej. W XIII i XIV wieku dwór Artusa oznaczał uroczyste zebranie o charakterze rycerskim, a potem budowle, gdzie w ramach życia dworskiego, często na wzór legendarnego dworu Artusa, kultywowano obyczaj rycerski. We wszystkich krajach, przez które cykl powieściowy o królu Arturze odbył zwycięski pochód, powstały tzw. dwory Artusa. Znaleźli też w nich szybko upodobanie możniejsi mieszczanie, naśladujący ceremoniał rycersko-dworski. W Polsce taką budowlą jest sławny dwór Artusa w Gdańsku.

Prawda czy fałszEdytuj

Historykom angielskim nie udało się dowieść istnienia króla Artura, aczkolwiek niektóre z przypisywanych mu czynów mogły być zaczerpnięte z prawdziwych wydarzeń.

scenariuszEdytuj

Pierwszym dziejopisem, który świadczy o istnieniu Artura, jest Nenniusz, żyjący być może 150 lat po wypadkach związanych z imieniem Artura. Natomiast u "współczesnych Arturowi" autorów brak jakiejkolwiek wzmianki o tym bohaterze. Wielką bitwę Brytów pod Mons Badon, wygraną przez nich ok. roku 516, Nenniusz przypisuje Arturowi i świadczy, jakoby w tej bitwie 960 Saksonów padło od jego miecza. Jednakże współczesny tym wydarzeniom Gildas, podając imiona wszystkich rodowych wodzów brytyjskich, nie wspomina w ogóle o Arturze. Ostatecznie Artur uważany jest najczęściej za postać mityczną, wprowadzoną na widownię dziejową przez mnichów irlandzkich. Późniejsi autorzy sławiący Artura dopuszczają się jaskrawych anachronizmów i ,,król Artur" Geoffreya z Momnouth lub Tennysona jest historycznie wręcz niemożliwy. Dlatego choć Artur historyczny mógł istnieć, to raczej nie był on bohaterem tych czynów, które mu przypisano w czasach późniejszych.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki