FANDOM


Drogi wodne w Polsce (spław) - kroniki powiadają o Świętopełku pomorskim , że chcąc szkodzić Polsce, osaczył r. 1242 wszystkie drogi wodne (u ujść Wisły). O jazach czyli groblach i płotach rybackich, grodzonych w Wiśle, jest wzmianka w r. 1289, o wielkiej sieci zwanej niewodem w r. 1261 i 1261. W archiwach lizbońskich i madryckich, znajdują się relacje kupców portugalskich i hiszpańskich o drogach wodnych za czasów Władysława Jagiełły do spławu drzewa masztowego Narwią, Wisłą i morzem dla flot ich krajów.

Nasz Długosz pisze w wieku XV: „Wisła spławem swoim morzu dostarcza rozmaitego rodzaju drzewa dębowego, cisowego, na opał i budowę statków, smoły, popiołu, jesionów, płótna, terpentyny, żywicy, wosku, miodu, ołowiu, żelaza, zboża i wielu innych rzeczy, którymi porty Anglii i Flandrii słyną, z krain polskich. Jeszcze Kazimierz Wielki, aby podźwignąć dobrobyt Polski i Rusi, wiele łożył kosztów i pracy dla udogodnienia dróg wodnych. Jagiellonowie, idąc za danym przez Kazimierza przykładem, rozwijali usilnie uporządkowanie spławu na rzekach. Na pierwszym walnym sejmie za Kazimierza Jagiellończyka w Piotrkowie r. 1447, stanęła ważna uchwała o swobodzie spławu, ponawiająca prawo Kazimierza Wielkiego, mocą którego były portowe i wolne dla wszystkich: Wisła, Dniepr, Styr, Narew, Bug, Warta, Dunajec, Wisłoka, Wieprz, San, Tyśmienica, Nida i Prosna. W r. 1496 przydano do nich: Drwęcę, Brdę i Noteć , zabraniając budowania jazów na rzekach publicznych, a dozwalając tylko sieciami łowić ryby.

W Volumina Legum mamy liczne prawa o użyciu wód. Prawo polskie dzieliło rzeki na spławne (navigabiles) i niespławne. Pierwsze były publiczne czyli królewskie (flumina nostra regia), wolne do żeglugi dla wszystkich, a wszelkie tamy , jazy , młyny znieść na nich kazano. Sejm w r. 1507 określił, że rybołówstwo na rzekach takich należy do właścicieli brzegów, a każdy naprzeciw swoich gruntów ma prawo łowić ryby na całej szerokości. Rzeki nieuznane za spławne zwano dziedzicznymi, a gdzie stanowiły granicę dóbr, tam połów ryb każdemu z właścicieli był wolny. Gdyby właściciel jednego brzegu zawrócił koryto i bieg wody ze szkodą sąsiada, to

Statut litewski nakazywał dawny kierunek wody przywrócić. Najlepsze prawo o użyciu wód było mazowieckie i jako posiłkowe w innych prowincjach nieraz służyło. Zabraniało ono na rzekach spławnych budowania młynów, jazów i pobierania myta pod bardzo surowymi karami. Konstytucja z r. 1618 dała każdemu wolność doświadczania spławności rzek innych i urządzania żeglugi tam, gdzie jej nie było. 

Zygmunt Gloger: Księga rzeczy polskich(1896)


Prawdopodobnie cały tekst Encyklopedii Tradycji w pochodzi z jakiegoś starego czasopisma, przedwojennej książki lub którejś ze starych polskich encyklopedii, słownika wydanego przed II wojną światową (na końcu tekstu powinien się znajdować się odsyłacz do odpowiedniej książki lub czasopisma). Tekst nie był poprawiany pod względem merytorycznym i dlatego nie jest aktualny.

Możesz go uaktualnić, oddzielając swój komentarz lub obszerniejsze hasło linią ciągłą (-----), ale hasła oryginalnego NIE ZMIENIAJ - pamiętaj, że ET to przede wszystkim miejsce przechowywania starych, nieaktualnych haseł encyklopedycznych.

PAMIĘTAJ: Ten tekst to ciekawostka i nie nadaje się na ściągawkę do szkoły i nie powinien też być traktowany jako jedyne źródło wiedzy na ten temat!

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki