Afryka
Z Encyklopedii tradycji
Afryka - część świata na południe od Europy poza Morzem Środziemnym położona, trzy razy większa od Europy, dwa razy mniej zaludniona. Ważne międzymorze suezkie łączy Afrykę z Azją; dla wielkiego uproszczenia żeglugi to międzymorze przecięto kanałem. Południowa połowa kraju jest wyżyną bardzo gorącą, a że jest wilgotną, więc porosła gęstą puszczą lasów. Na północy i samym południu dwie pustynie, z których zwłaszcza północna Sahara jest i bardzo rozległa i pozbawiona szaty roślinnej. W suchej Afryce są wprawdzie wielkie rzeki, ale jest ich bardzo mało i albo dlatego, że często wysychają, albo że spadają w wodospadach, nie są spławne. Największe rzeki to Nil, który wypływa w środku Afryki, z Jeziora Wiktorii, tak wielkiego jak Galicja — nad nim żyzny kraj Egipt; rzeka Kongo przepływa z licznymi dopływami przez gęstą puszczę. Lud, zamieszkujący Afrykę t.j. Murzyni o czarnej barwie skóry, jest bardzo dziki i niedołężny, toteż wybrzeża Afryki zajęły państwa europejskie: Anglia, Francja, Niemcy i Włochy, by hodować tam palmę oliwną, kokosową , daktylową, kawę, kakao, tytoń i korzenie, by polować na słonie, dla cennej kości, hodować strusie dla piór, wydobywać z gór złoto i drogie kamienie. Z ciekawych zwierząt żyją tam słonie, nosorożce, hipopotamy, żyrafy, z drzew ogromny baobab, w obwodzie 30 m. wielki i liczne palmy. Jest też w Afryce kilka niezawisłych państw murzyńskich.EMP 1898
Afryka - część świata, obejmująca wraz z wyspami 29.134.263 km2, około 140.000.000 mieszk.; w ukształtowaniu terenu przeważa forma wyżyn płytowych z wysokiemi krawędziami, opadającemi stromo ku wybrzeżom, góry fałdowe tylko w systemie Atlasu (do 4.700 m) na płn. i w Kraju Przylądkowym na płd.; w Afryce środkowo-wschodniej stożki wulkaniczne do 6.010 m wys. (Kilimandżaro); przeciętne wzniesienie n. p. m. ok. 650 m; Afryka nizinna, poniżej 500 m, obejmuje Kongo, Sudan i Saharę. Rzeki: Nil, Kongo, Niger, Zanibezi; główne jeziora : Wiktorii, Tanganika, Niassa, Rudolfa i Czad.
Spis treści |
[edytuj] Klimat, flora i fauna
Klimat przeważnie zwrotnikowy, kontynentalny, na płn. i płd. umiarkowany: flora bogata, o charakterze zwrotnikowym (palmy, baobaby, drzewo chlebowe i kauczukowe) w Afryce równikowej, nad Morzem Śródziemnym śródziemnomorska, w Sudanie stepowa, w Saharze pustynna; fauna : lwy, słonie, hipopotamy, strusie, zebry, żyrafy, antylopy, goryle, boa, krokodyle itd. Ludność dzieli się na grupy: jasnokol. w Afryce płd. (Hotentoci, Buszmeni), w środk. A. plemiona murzyńskie Bantu, bardziej ku płn. Negrowie sudańscy i senegambijscy, w płn. A. ludy chamickie (Berberowie, Etiopowie) i semickie (Arabowie, Beduini, Abisyńczycy); pod względem wyzn. przewaga pogan i mahometan.
[edytuj] Handel
Główne artykuły wywozu: złoto, diamenty, kość słoniowa, bawełna, kauczuk, kawa, kakao, daktyle, pióra strusie i bydło. Długość linii kolejowej 52.900 km.
[edytuj] Historia
W staroż. znana była tylko Afryka płn. jako rzymska prowincja; pierwsze wiadomości o źródliskach Nilu pozostawili geografowie arabscy. Od 1486 po opłynięciu Afryki przez Vasco de Gama zaczęło się zakładanie faktorii handlowych na wybrzeżach, od póołowy XVIII w. kolonizacja w szybkim tempie, która doprowadziła w końcu XIX w. do zajęcia niemal całej Afryki przez państwa europejskie. A., oprócz trzech krajów niepodległych: Abisynii, Egiptu i Liberii, stanowi kolonie państw europejskich: W. Brytanii, Francji, Włoch, Belgii, Portugalii i Hiszpanii.
[edytuj] Europejski kolonie w Afryce
- Francuska Afryka Równikowa - do 1918 Kongo Francuskie, obejmuje Gabon, Kongo Średnie i kolonię Ubangi-Szari-Czad, 2.255.870 km2, 3.128.000 mieszk., siedziba gubernatora: Brazzaville; lasy równikowe i sawanny; kauczuk, olej palmowy.
- Brytyjska Afryka Wschodnia - obejmuje protektoraty: Kenia, Uganda, Tanganika (dawniej kol. niem.) i wyspy Zanzibar; płyta wyżynna, poprzerzynana licznemi jeziorami (Niassa, Jezioro Wiktorii, Jezioto Rudolfa i in.), liczne stożki wulkaniczne (Kenia i Kilimandżaro) ; wybrzeże niezdrowe; lasy i sawanny.
- Portugalska Afryka wschodnia : Mozambik, kolonia portug. wzdłuż Oceanu Indyjskiego 768.740 km kw., 3.500 ooo mieszk., stolica: Lourenzo Marquez; drzewo kokosowe, mahoniowe, kauczukowe; uprawa tytuniu, kawy i trzciny cukr. ; kop. złota i węgla
- Angola
- Francuska Afryka Zachodnia - , kol. francuska w dorzeczu Senegalu i Nigru, ok. 4.000.000 km2, ok. 1 4.000.000 mieszk., obejmuje prow. : Senegal, Gwinea, Wybrzeże Kości Słoniowej, Dahomej, Sudan Franuski, Górna Wolta, Mauretania, Nigeria i część kolonii. niem. Togo; lasy i sawanny; produkcja kauczuku, kawy, kakao, bawełny; siedziba gubernatora: Dakar.TEM 1936
